Wie in 2025 in Vlaanderen als gecertificeerd asbestdeskundige wil werken, moet een erkende opleiding volgen, slagen voor een OVAM-goedgekeurd examen en zich officieel laten certificeren. De opleiding bestaat uit een verplichte vooropleiding, een intensieve hoofdopleiding en jaarlijkse bijscholing na registratie van het certificaat. Door de tijdelijke schorsing van nieuwe certificaties in Vlaanderen sinds juni 2023, is het echter tijdelijk niet mogelijk om volledig gecertificeerd te worden. Wel kan je de vooropleiding volgen, die je voorbereidt op een vlotte doorstroom zodra de opleidingen opnieuw worden opgestart. In dit artikel beantwoorden we alle cruciale vragen rond het worden van asbestdeskundige in België en Vlaanderen, inclusief benodigde stappen, kosten, geldigheid, inhoud van de opleiding, voorwaarden, en hoe je asbestattesten wettelijk mag opstellen.
Wat doet een asbestdeskundige in Vlaanderen anno 2025?
Een asbestdeskundige in Vlaanderen inspecteert gebouwen, stelt een asbestinventaris op en levert een asbestattest af via de OVAM-tool. Dit is verplicht sinds 23 november 2022 voor elke overdracht van gebouwen ouder dan bouwjaar 2001. De deskundige moet onafhankelijk en onpartijdig zijn, aangesloten zijn bij een erkend procesgecertificeerd bedrijf en geregistreerd zijn via een certificatie-instelling zoals BCCA of ISIB.
Wat is het wettelijke kader voor asbestinventarisatie?
Het wettelijke kader in Vlaanderen is vastgelegd door OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) via het inspectieprotocol Asbestinventarisatie. Dit bepaalt hoe de visuele inspectie, staalname, beoordeling en rapportage gebeurt volgens risicoklassen en synthesecriteria. Enkel gecertificeerde deskundigen mogen wettelijk geldige attesten afleveren.
Wat zijn typische opdrachten van een asbestdeskundige?
- Visuele inspectie van gebouwen ouder dan 2001
- Opmaak asbestattest verplicht bij verkoop of schenking van vastgoed
- Staalname bij twijfel via labo-analyse
- Risicobeoordeling & urgentiebepaling voor verwijdering
- Gebruik van digitale rapportagetool asbestattesten OVAM
Welke vooropleiding is verplicht om te starten?
De vooropleiding is een basisopleiding asbestinventarisatie van 2 dagen (16 uur) met een optionele praktijkdag van 8 uur. Deze opleiding is verplichte voorwaarde om te mogen starten aan de certificerende hoofdopleiding. Tijdens deze cursus ontdek je:
Wat leer je tijdens de vooropleiding?
- Historiek en toepassing van asbesthoudende materialen
- Herkenningstools & visuele identificatie
- Introductie tot regelgeving en asbestinventarisatieprocedures
- Gezondheidsgevolgen en PBM-gebruik
Wie organiseert de vooropleiding?
Opleidingscentra zoals Asbestcerti bieden praktijkgerichte vooropleidingen aan, vaak in samenwerking met experten uit de bouw- en milieusector.
Wat kost deze vooropleiding gemiddeld?
Een vooropleiding kost gemiddeld €750 (incl. btw). Dit bedrag omvat deelname aan theoriedagen inclusief studiemateriaal. De praktijkdag is apart boekbaar en meestal optioneel.
Wat houdt de verplichte opleiding tot asbestdeskundige in?
De verplichte opleiding asbestdeskundige duurt 1 tot 3 dagen, afhankelijk van de opleidingsinstelling. Tijdens deze opleiding leer je:
Wat is de volledige inhoud van de basisopleiding?
- Werken met het OVAM-inspectieprotocol
- Gebruik digitale OVAM-invoertool voor asbestattesten
- Inspecties uitvoeren in verschillende gebouwtypes
- Staalname en risicoanalyse conform risicomatrix
- Verzorgen van correcte rapportages
Bij wie kan je de volledige opleiding volgen?
U kan terecht bij erkende opleidingscentra zoals IBEX, Asbestcerti, Syntra, of BCCA, afhankelijk van beschikbaarheid. Vergeet niet dat de opleidingen in 2025 (tijdelijk) opgeschort zijn wegens marktsaturatie.
Wat kost deze opleiding gemiddeld?
De prijs van de hoofdopleiding bedraagt ongeveer €1.000 excl. btw, exclusief examenkost.
Hoe zijn het examen en praktijktests opgebouwd?
Het examen bestaat uit een theoretisch en praktisch deel en verloopt bij een erkende examenbeheerder zoals IBEX of Vinçotte. Enkel wie de vooropleiding + hoofdopleiding volgde, mag deelnemen.
Wat komt in het theoretisch examen aan bod?
- Wetgeving & inspectieprotocol (OVAM)
- Correct gebruik van de OVAM-rapportagetool
- Herkenning asbesttoepassingen
- Toepassing risicobeoordeling
Wat komt in het praktische examen aan bod?
Je voert een realistische gebouweninspectie uit, voert staalname uit en registreert je resultaat. Nadien dien je het volledige asbestattest digitaal op te stellen en door te sturen.
Mag je herkansen?
Ja, een herkansing is mogelijk mits opnieuw inschrijven. Sommige organisaties bieden kosteloze proefexamens aan tijdens de opleiding.
Welke certificaties zijn verplicht na slagen?
Na slagen voor het examen moet je een persoonsgebonden certificaat als asbestdeskundige inventarisatie aanvragen bij een erkende certificatie-instelling zoals BCCA, ISIB of Vinçotte.
Wat moet je verklaren bij certificatie-aanvraag?
- Onafhankelijke en onpartijdige werking via een verklaring op erewoord
- Aangesloten zijn bij een procesgecertificeerd bedrijf
- Inschrijven in het OVAM-register asbestdeskundigen
Hoe lang geldt het certificaat?
Het certificaat is onbeperkt geldig, maar vereist verplichte jaarlijkse bijscholingen bij een erkende opleider.
Wat is de marktstatus voor 2025?
Sinds juni 2023 is er een opleidingsstop ingevoerd voor de hoofdopleiding + certificering, wegens een overaanbod aan gecertificeerde deskundigen. De vooropleiding basiskennis blijft wél beschikbaar. De Vlaamse overheid (OVAM) onderzoekt hoe de markt stabiel kan gehouden worden.
Hoeveel asbestdeskundigen zijn er actief?
Volgens OVAM waren er op eind 2023 reeds meer dan 1.200 actieve asbestdeskundigen geregistreerd. Slechts 400 profielen bleken structureel opdrachten uit te voeren.
Wanneer wordt de stop opgeheven?
Er is momenteel geen concrete datum bekendgemaakt. Kandidaten kunnen hun kennis voorbereiden via de vooropleiding, en zich inschrijven zodra het systeem hervat wordt.
Wat is de rol van een certificatie-instelling?
De certificatie-instelling beoordeelt jouw aanvraag voor persoonscertificaat en voert audits & controles op jouw werk. Organisaties zoals ISIB, BCCA of Vinçotte controleren periodiek de kwaliteit en onpartijdigheid van jouw rapportages.
Welke types certificaten bestaan er?
- Persoonscertificaat als asbestdeskundige inventarisatie
- Procescertificaat voor bedrijven waar de deskundige werkt
Wat leer je tijdens de jaarlijkse bijscholing?
Jaarlijks moet een erkende bijscholing van minstens 1 dag gevolgd worden om nieuwe wetgeving, software-updates en wijzigingen aan het protocol te verwerken.
Wat zijn gangbare onderwerpen?
- Wijzigingen aan OVAM-software en data-structuur
- Praktijkcases met risicobeoordelingen
- Veranderingen in wettelijke verplichtingen & interpretaties
Voor wie is een opleiding tot asbestdeskundige interessant?
De opleiding is bijzonder geschikt voor:
- Bouwprofessionals (aannemers, werfleiders, architecten)
- Preventieadviseurs en milieucoördinatoren
- Vastgoedmakelaars en renovatiebegeleiders
- Zelfstandigen in groen, onderhoud, facility management, sloop
Welke voorkennis is vereist?
Minimaal diploma secundair onderwijs (ASO, TSO) is vereist. Wie geen diploma kan voorleggen moet 2 jaar relevante werkervaring kunnen aantonen in de laatste 6 jaar.
Hoe vergelijk je aanbieders van vooropleidingen?
In 2025 zijn er verschillende erkende instellingen die vooropleidingen aanbieden. Vergelijk ze op basis van:
| Opleider | Prijs (incl. btw) | Inhoud | Locatie |
|---|---|---|---|
| Asbestcerti | €750 | Theorie + optionele praktijkdag | Vlaanderen (meerdere locaties) |
| IBEX | €790 | Theorie + mock-examen | Antwerpen, Gent, Leuven |
| Syntra | ± €800 | Theorie + individuele begeleiding | Lokale campussen |
Mag je als niet-gecertificeerd persoon een asbestinventaris opstellen?
Neen, enkel personen met een actief OVAM-gecertificeerd persoonscertificaat mogen een wettelijk geldig asbestattest opstellen genoemd in het inspectieprotocol. Wie dit zonder erkenning uitvoert riskeert sancties.
Besluit: Hoe word je asbestdeskundige in België in 2025?
Om in Vlaanderen in 2025 gecertificeerd asbestdeskundige te worden, moet je:
- Minstens een secundair diploma of ervaring hebben
- Een vooropleiding basis asbestinventarisatie volgen
- Een verplichte certificatieopleiding + examen afronden (tijdelijk stopgezet)
- Een persoonscertificaat aanvragen bij certificatie-instelling
- Jaarlijkse bijscholingen volgen en de onafhankelijkheid verklaren
Let op: De hoofdopleiding en nieuwe certificatieaanvragen zijn tijdelijk gepauzeerd. Voorbereiden via de vooropleiding blijft aanbevolen bij erkende instellingen zoals Asbestcerti.
