Eternit platen gemaakt vóór 1994 bevatten in 90% van de gevallen asbest. In dit artikel ontdek je hoe je zo’n plaat visueel kunt herkennen aan markeringen zoals AT of CAF, via kleur, textuur of het productiejaar. We bespreken ook kenmerken zoals honingraatstructuren, de aanwezigheid van zogenaamde ‘asbestbloemen’ en de resultaten van een aanstekertest. Er zijn bovendien specificaties per periode, visuele verschillen tussen types Eternit en een overzicht van wat wettelijk mag in België anno 2025. Ontdek hier hoe je Eternit asbestplaten correct identificeert – mét checklist en professioneel advies van Asbestcerti.
Hoe herken je Eternit platen met asbest aan het productiejaar?
Eternit platen met een productiedatum van vóór 1994 bevatten vrijwel zeker asbest. Platen geproduceerd tussen 1994 en 1998 kunnen asbest bevatten, hoewel het gebruik hiervan werd afgebouwd. Vanaf 1998 zijn Eternit producten volledig asbestvrij.
| Productieperiode | Asbeststatus | Markering op plaat |
|---|---|---|
| < 1994 | Bijna altijd asbesthoudend | Geen of AT/NF/CAF |
| 1994–1998 | Mogelijk asbesthoudend | Wisselend |
| > 1998 | Asbestvrij | NT, AF, AP, AV, NA |
Deze indeling is cruciaal bij renovaties of sloopwerken. Wordt een huis gebouwd vóór 2001 verkocht, dan is een asbestinventaris verplicht in Vlaanderen.
Waarom werd 1998 een kantelpunt?
De Belgische fabrikant Eternit (nu Etex) is in 1998 definitief gestopt met het gebruik van asbestvezels als structureel vulmateriaal in cementproducten. Sindsdien dragen hun platen een ‘NT’-markering, wat staat voor Nieuwe Technologie.
Hoe betrouwbaar is het bouwjaar als indicatie?
Hoewel het productiejaar een eerste aanwijzing is, zegt het niets over hergebruikte materialen bij renovaties of uitbreidingen. Zelf geplaatste of tweedehands golfplaten kunnen dateerbaar zijn, maar bevatten alsnog asbest ondanks een jongere gebouwdatum.
Welke markeringen duiden op asbest of asbestvrije Eternit platen?
De markeringen op Eternit platen zijn vaak ingestempeld of gegraveerd aan de achter- of zijkant.
Eternit plaatmarkeringen en asbestindicatie:
| Markering | Staat voor | Bevat asbest? |
|---|---|---|
| AT | Asbest Toepassing | Ja |
| CAF | Ciment Amianté Friable | Ja |
| NF | Norme Française (oud label) | Ja (bij oud type) |
| NT | Nieuwe Technologie | Nee |
| AF/AP | Asbestvrij Fiber/plaat | Nee |
| AV/NA | Asbestvrije Variant/Nieuwe Asbestvrije | Nee |
Waar op de plaat vind je deze codes?
De merktekens zitten meestal:
- Op de achterzijde in de randzone
- Ingestempeld in het cement
- Gespoten met witte of zwarte inkt (bij nieuwere modellen)
Raadpleeg bij twijfel een expert of neem een staal voor analyse.
Welke kleur hebben Eternit platen met of zonder asbest?
Eternit platen met asbest zijn meestal grijs, grijs-blauw of grijs-groen. Menuiserite-platen kunnen roze, lichtgeel of beige zijn. Kleur alleen is nooit een definitieve aanwijzing, maar helpt in combinatie met textuur en ouderdom.
Kleuroverzicht Eternit asbestplaten:
| Plaattype | Kleur bij asbest | Kleur zonder asbest |
|---|---|---|
| Golfplaat standaard | Cementgrijs | Cementgrijs |
| Menuiserite | Roze, geel, beige | Beige, wit, lichtgrijs |
| Vlakke gevelplaten | Grijs, bruin | Wit of pasteltinten |
Waarom is kleur niet doorslaggevend?
Pigmenten en veroudering vervagen de tint. Platen die buiten hangen, worden door UV en regen verkleurd. Ook bestaan er later met verf behandelde platen.
Hoe herken je visueel de achterstructuur van een Eternit plaat?
Asbesthoudende Eternit platen bevatten regelmatig een honingraat- of gewafelde structuur aan de achterkant. Deze structuur had als doel de plaat steviger te maken zonder veel materiaalverbruik.
Visuele structuurtypes bij Eternit achterzijde:
| Structuur | Asbestindicatie |
|---|---|
| Honingraad- of wafelstructuur | Ja |
| Volledig glad | Ja of Nee |
| Fijnribbige textuur | Meestal asbestvrij |
Kunnen moderne platen ook een structuur hebben?
Ja, doch modernere NT-platen hebben een lichtere,-machine geperste structuur waardoor lijnen veel fijner ogen of ontbreken.
Wat zegt de vezelstructuur van Eternit over de aanwezigheid van asbest?
Asbestcement bestaat uit cement en lange, vezelige structuren. Bij beschadiging of breuk
zijn witte vezels zichtbaar (vergelijkbaar met pluisjes of haren).
Kenmerken asbestvezels bij breuk:
- Witte, pluizige uitsteeksels
- Langgerekte rafels aan de rand
- Geen glasvezel (die glanst in het licht)
- Geen plasticachtig smeltgedrag
Moet je plaat breken om vezels te zien?
Nee. Breken is verboden zonder beschermende maatregelen en vergunning. Enkel erkende experts nemen monsters met speciale uitboorapparatuur en labonderzoek.
Hoe zie je asbestbloemen op Eternit platen?
“Asbestbloemen” zijn witte kristallijne vlekjes op grijze cementplaten, vaak verspreid in onregelmatig patroon. Visueel lijken ze op korstachtige vlekjes of kleine schilfers van kalk.
Eigenschappen van asbestbloemen:
| Kenmerk | Observatie |
|---|---|
| Vorm | Stervormige of verspreide vlekjes |
| Kleur | Wit tot crème |
| Textuur | Korrelig, loszittend bij aanraken |
| Locatie | Meestal bij oudere (externe) golfplaten |
Hoe werkt de aanstekertest voor asbestherkenning?
Een aansteker of gasbrander op een asbestplaat zetten geeft géén vlam- of smeltreactie. Asbestvezels zijn bestand tegen temperaturen boven 1000 °C.
Resultaten aanstekertest:
| Observatie | Materiaaltype |
|---|---|
| Geen vlam / smelten | Asbestcement |
| Vlam-opname of smelting | Asbestvrij kunststof of glasvezel |
⚠️ Deze test mag niet zonder FFP3-masker en handschoenen worden uitgevoerd. Ze beschadigt het materiaal, waardoor vezels vrijkomen.
Wat is het verschil tussen Eternit golfplaten met en zonder asbest?
Asbesthoudende Eternit golfplaten hebben doorgaans grovere golving en verstevigingsribben, met stempels zoals AT of CAF onderaan. Nieuwe, asbestvrije varianten zijn dunner, gladder en chemisch anders samengesteld (polypropyleenvezels of glasvezels).
| Kenmerk | Asbesthoudend | Asbestvrij |
|---|---|---|
| Golving | Dieper en dikker | Fijner |
| Gewicht | Zwaar (>12 kg/m²) | Lichter |
| Markering | AT, CAF, NF | NT, AF, AP, NA |
Zijn er asbestvrije Eternit platen met gelijkaardige eigenschappen?
Ja. Sinds het NT-tijdperk (vanaf 1998) produceert Eternit fiber-cementplaten zonder asbest die visueel sterk lijken op hun voorganger. Ze zijn gemaakt van cement en kunstvezels zoals PVA (polyvinyl-alcohol).
Kenmerken NT Eternit platen:
- NT (Nieuwe Technologie) logo
- Lichte structuur
- Meer uniforme kleur
- Veiliger bij zaag- of breekbewerkingen
Wat zijn de kosten voor het professioneel verwijderen van Eternit asbestplaten?
Het gemiddelde tarief voor de verwijdering van asbestgolfplaten in Vlaanderen bedraagt ongeveer €100 per m² in 2025, inclusief transport en verwerking.
Tarieven samengevat:
| Dienst | Kost in 2025 (excl. btw) |
|---|---|
| Asbestinventaris woning < 500m² | ca. €450 |
| Verwijderen golfplaten | €90–€120 per m² |
| Verpakken & afvoer | €20–€35 per m² |
| Monsterneming incl. labanalyse | ca. €150 |
Contacteer een erkend en gecertificeerd bedrijf zoals Asbestcerti voor offerte op maat. Enkel zij mogen legaal handelingen uitvoeren aan asbestproducten.
Wat zijn de risico’s bij beschadiging van Eternit asbestplaten?
Beschadigde Eternit platen geven asbestvezels af aan de lucht. Deze vezels zijn microscopisch klein (0,001–0,01 mm) en veroorzaken ernstige gezondheidsrisico’s na inhalatie.
Gevaren van asbestinademing:
- Asbestose (bindweefselvorming in longen)
- Longcarcinoom (longkanker)
- Mesothelioom (vlieskanker borst- of buikholte)
Volgens het FAGG zijn er jaarlijks ±90 Belgische asbestdoden door langdurige blootstelling (>10 jaar latency).
Wanneer moet je Eternit asbestplaten door een expert laten onderzoeken?
Wanneer:
- Er twijfel bestaat over het bouwjaar of plakering
- De platen geen of onleesbare merktekens tonen
- Je verbouwt of afbreekt binnen een gebouw van vóór 2001
- Er zichtbare schade, barsten of verwering is
Laat dan een asbestattest of staalanalyse uitvoeren via erkende dienst zoals Asbestcerti, inclusief bemonstering en labanalyse.
Conclusie
Asbestplaten van Eternit zijn op meerdere manieren visueel te herkennen: via het productiejaar (voor 1994), specifieke codes zoals “AT”, de typische grijze kleur, honingraatstructuur aan de achterzijde, vezelachtige breukzones en kenmerken zoals asbestbloemen. Vlaanderen verplicht sinds 2022 een asbestattest bij de overdracht van woningen gebouwd vóór 2001. Voor wie zekerheid zoekt of renovaties plant, is een professionele analyse de enige veilige optie. Schakel dus steeds een gecertificeerde firma als Asbestcerti in om correcte inschatting, veilige verwijdering of een asbestattest te verkrijgen.
