OVAM heeft in Vlaanderen in 2025 een duidelijk actieplan om landbouwbedrijven actief te ondersteunen bij de verwijdering van asbestdaken. Landbouwers kunnen hun gedemonteerde hechtgebonden asbestmaterialen gratis laten ophalen via een erkende inzamelaar, aangesteld door OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij). Ze betalen enkel voor het demonteren van het dak, wat ze zelf mogen doen of uitbesteden aan een erkende aannemer. Via het VLIF (Vlaams Landbouwinvesteringsfonds) kunnen landbouwers bovendien een premie tot 30% aanvragen voor de plaatsing van een nieuw dak, onder voorwaarden. Vlaanderen wil zo de sector asbestveilig maken tegen 2040, met een subsidiebudget van 3 miljoen euro ter ondersteuning.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen rond de OVAM-asbestregeling voor landbouwers, met info over wie in aanmerking komt, hoe je je aanmeldt, wat precies gesubsidieerd wordt, en hoe dit gecombineerd kan worden met andere premies zoals voor zonnepanelen. We geven ook toelichting over wat wel en niet in de ophaling mag, de types asbest, voorwaarden van het sectorprotocol landbouw, en de doelgroep.
Wie komt er in aanmerking voor de OVAM asbestregeling voor landbouw?
Welke types bedrijven vallen onder de regeling?
De OVAM-subsidieregeling richt zich op actieve landbouw- en tuinbouwbedrijven, erkend in het kader van het VLIF. Zowel natuurlijke personen als vennootschappen komen in aanmerking, mits hun gebouwen een landbouwfunctie hebben en geregistreerd zijn voor land- of tuinbouwactiviteiten.
Worden ook hobbyboeren of particulieren geholpen?
Neen, de huidige regeling is bedoeld voor beroepsmatige landbouwers. Particulieren of hobbyboeren moeten gebruik maken van een ander traject, zoals de asbestinzameling voor particuliere daken via Recupel, of lokale gemeentelijke initiatieven.
Welke asbestmaterialen mag een landbouwer laten ophalen via OVAM?
Wat mag wel gratis worden opgehaald?
Enkel hechtgebonden asbestdaken komen in aanmerking voor gratis ophaling. Dit omvat:
- Asbesthoudende golfplaten (meestal grijs van kleur)
- Asbesthoudende dakleien
- Bijbehorende dakaccessoires zoals nokken en randafsluiters (indien ook hechtgebonden)
Wat wordt geweigerd voor ophaling?
De volgende materialen zijn uitgesloten, zelfs als ze asbest bevatten:
- Losgebonden asbest (zoals isolatie, leidingisolatie of koord)
- Asbesthoudende sandwichpanelen
- Asbest in gevelbekleding, spouwmuren, draagstructuren of onderdakplaten
- Stortmateriaal vermengd met andere bouwresten
Deze producten vereisen een gespecialiseerde verwijdering en kunnen niet via OVAM opgehaald worden.
Mag een landbouwer het asbest zelf verwijderen?
Moet er een erkend asbestverwijderaar worden aangesteld?
Neen, landbouwers mogen hun eigen hechtgebonden asbestdaken zelf demonteren indien ze de juiste beschermingsmiddelen gebruiken. OVAM schrijft wel voor dat dit volgens de arbeidstechnische en veiligheidsvoorschriften moet gebeuren.
Voor losgebonden asbestmaterialen of als er twijfel is over de toestand van het dak, moet een gespecialiseerd en erkend aannemer worden ingeschakeld.
Zijn er richtlijnen voor veilige asbestverwijdering?
Er gelden volgende veiligheidsmaatregelen bij zelfverwijdering:
- Gebruik van wegwerp-overalls, handschoenen en een masker met P3 filter
- Geen breken, zagen of slijpen van platen (materiaal moet intact blijven)
- Demonteer bij droog weer om verspreiding van vezels te beperken
- Gebruik een nevelspuit om stofvorming te vermijden
De volledige richtlijnen zijn beschikbaar op de website van OVAM en partners zoals Asbestcerti.
Hoe gebeurt de ophaling van asbestafval bij land- en tuinbouwers?
Wat is de procedure van OVAM na goedkeuring van aanvraag?
- Landbouwer meldt zich online aan via www.ovam.be/asbestlandbouw
- OVAM onderzoekt de aanvraag en keurt deze goed
- De landbouwer krijgt een jaar de tijd om de asbestmaterialen veilig te demonteren
- Een erkende transporteur komt langs met een container en haalt het asbest op
- Het asbest wordt naar een erkende verwerker of stortplaats gebracht
Moet je zelf voor een container zorgen?
Nee, de aangestelde inzamelaar zorgt voor de container, verpakking en veiligheidsvoorschriften. Alles wordt van tevoren afgestemd op basis van de aanmelding.
Hoe vraag je de OVAM asbest-ophaling aan in 2025?
Wat zijn de stappen voor een correcte aanvraag?
De aanvraagprocedure verloopt als volgt:
- Bezoek de officiële website ovam.be/asbestlandbouw
- Vul het digitaal aanmeldingsformulier in met gegevens van je landbouwbedrijf
- Voeg foto's toe van de huidige daktoestand
- Duid aan hoeveel m² asbestdak zal verwijderd worden
- Wacht op bevestiging en richtlijnen van OVAM
Hoelang is de aanvraag geldig?
Na goedkeuring van de aanvraag heeft de landbouwer maximaal 12 maanden om het asbestdak te verwijderen en het ophalingstraject te laten activeren.
Hoeveel bedraagt de premie voor de vervanging van asbestdaken?
Wat zijn de voorwaarden van de VLIF premie?
Via het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) kan de landbouwer recht hebben op:
- 30% investeringssteun bij de plaatsing van een nieuw dak
- De premie geldt enkel bij gebruik van een aannemer erkend door OVAM
- De oude dakbedekking moet correct verwerkt of verwijderd zijn met attest
De steun geldt niet voor reguliere renovaties, maar specifiek als vervolg op een asbestverwijdering.
Hoe vraag je de VLIF-premie aan?
- Vraag het asbestattest op via de erkende aannemer of verwerker (zoals Asbestcerti)
- Verzamel alle facturen en bewijsstukken van de nieuwe dakbedekking
- Dien alles in via het e-loket van het VLIF
Is de OVAM subsidie combineerbaar met zonnepaneel-premies?
Wat biedt Fluvius voor landbouwers?
Bij het vervangen van een asbestdak is het leggen van nieuwe daken een kans om zonnepanelen te plaatsen. In dit kader geeft Fluvius een extra premie voor:
- PV-installaties > 10 kWp
- Daken met nieuwe infrastructuur
- Projecten zonder injectiemogelijkheid, met rechtstreekse autoconsumptie
Premie-aanvragen gebeuren apart en niet via OVAM.
Wat is het sectorprotocol landbouw en waarom is het belangrijk?
Welke bepalingen staan in dit sectorprotocol?
Het sectorprotocol landbouw tussen OVAM, VLM en landbouworganisaties regelt:
- Gratis asbestophaling voor landbouwers
- Afstemming tussen veiligheid, milieu en landbouwtransport
- Exclusie van gevaarlijke of losgebonden asbestfracties
Het protocol loopt sinds 2021 en is geldend tot op heden.
Welke partners zijn betrokken?
De belangrijkste partners binnen het protocol zijn:
| Instantie | Rol in het protocol |
|---|---|
| OVAM | Verwerking en regeling van asbestverwijdering |
| VLM (Landmaatschappij) | Link met landbouwdata en VLIF |
| Boerenbond & ABS | Vertegenwoordiging van de landbouwsector |
| Asbestverwijderbedrijven (zoals Asbestcerti) | Operationele uitvoering en attestatie |
Hoe verhoudt België zich tot het asbestveiligheidsplan 2040?
Waarom is 2040 een belangrijke datum?
De Vlaamse overheid heeft juridisch vastgelegd dat Vlaanderen tegen 2040 asbestveilig moet zijn. De landbouwsector is een speerpunt omdat:
- Stallen en loodsen gebouwd tussen 1950-1985 vaak grote dakoppervlakken in asbest bevatten
- Deze asbesttoepassingen sneller verweren of beschadigd raken
- Landbouwdaken vaak onvoldoende beveiligd of onderhouden zijn
Het OVAM-traject kadert in deze bredere aanpak, samen met particulier en industrieel beleid.
Wat zijn de voordelen van deze subsidieregeling voor landbouwers?
Waarom is deze regeling voordelig voor bedrijven?
De voordelen voor landbouwers zijn:
- Geen kosten voor transport of verwerking
- Lagere saneringsdrempel, omdat ze zelf mogen demonteren
- Recht op VLIF-premie bij vervanging
- Mogelijke aansluiting op zonnepaneelinstallatie
- Bijdrage aan een veiligere werkomgeving
De regeling levert zowel milieu-, energie- als financiële winst op.
Conclusie
Voor Vlaamse landbouwbedrijven is 2025 het ideale moment om werk te maken van een asbestvrije toekomst. Dankzij de regeling van OVAM kunnen landbouwers volledig gratis hun hechtgebonden asbestdaken laten ophalen en verwerken. Door het combineren met een VLIF-premie van 30% voor een nieuw dak en extra subsidies voor zonnepanelen, wordt het financieel interessant om stallen en loodsen te vernieuwen. De doelstelling van een asbestveilig Vlaanderen tegen 2040 is duidelijk in zicht, met OVAM, de VLM en erkende partners zoals Asbestcerti als drijvende krachten voor veilig en duurzaam asbestbeheer op landbouwsites. Landbouwers doen er goed aan zich tijdig aan te melden, want het maximum aantal ophalingen wordt jaarlijks snel bereikt.
